وەرگێڕانی PDF بۆ تاتاری

سیریلیک، کە ئەلفوبێی فەرمییە بۆ تاتاری و لە ساڵی 1939ەوە بووە. تاتارستان لە ساڵی 1999دا یاسای گەڕانەوەی بۆ ئەلفوبێی لاتینی دەرکرد، بەڵام هەموارکردنەوەیەکی فیدراڵی لە ساڵی 2002دا سیریلیکی بۆ زمانە فەرمییەکانی کۆماری ڕووسیا پێویست کرد و دادگاکان لە ساڵی 2004دا پشتگیریان لێ کرد، بۆیە گۆڕانکارییەکە هیچ کات جێبەجێ نەبوو. تاتاری ئەلفوبێی لاتینی بە نافەرمی بڵاو دەبێتەوە، بەتایبەتی لە ئۆنلاین و لە کۆمەڵگاکاندا، بەڵام بەڵگەنامەیەک کە بۆ بەکارهێنان لە کۆمارەکەدا بێت دەبێت بە سیریلیک بێت.

ئەوانە ә، ө، ү، җ، ң و һن، و ئەوان دەنگەکان نوێنەرایەتی دەکەن کە ڕووسی نییەتی، لەوانە دەنگە پێشینەییەکانی کە سیستەمی هارمۆنی دەنگەکان پشت دەبەستێت. ئەوان ون دەبن چونکە لاپەڕەی کۆنی سیریلیک ویندۆز بۆ ڕووسی دیزاین کراوە و ئەوانی تێدا نییە، بۆیە هەر هەناردەکردنێک، گواستنەوەی داتابەیسێک یان بەڵگەنامەیەکی ئۆفیسی کۆن کە ڕووسی دادەنێت ئەوانی ون دەکات یان جێگاکەیان دەگۆڕێت بۆ نزیکترین پیتی ڕووسی. دەقێک کە ئەوانی تێدا نەبێت تاتارییەکی خوێنراو نییە، و ئەمەش یەکەم شتە کە لە هەر فایلێکدا پشکنینی بۆ بکرێت.

هیچ. تەنها ئەلفوبێی هاوبەشە. تاتاری زمانێکی تورکییە: پاشگرەکان دەلکێنێت بە بنەڕەتێکەوە لەبری بەکار هێنانی پاریزەرەکان، کردارەکە لە کۆتایی ڕستەکەدا دادەنێت، ڕەگەزی ڕێزمانی نییە و شێوەی هەر پاشگرێک هەڵدەبژێرێت بۆ ئەوەی لەگەڵ دەنگەکانی وشەیەک کە پێیەوە دەلکێت بگونجێت. دەستنیشانکردنی زمانی ئۆتۆماتیکی کە سیریلیک دەبینێت و دەگاتە ڕووسی، دەرچوویەکی بازووی دروست دەکات کە هیچ پەیوەندییەکی بە بەڵگەنامەکەتەوە نییە.

نا. قەرەمی تاتاری زمانێکی جیاوازە کە پەیوەندی بە قەرەمەوە هەیە، لەگەڵ مێژوویەکی جیاواز و نەریتە نووسراوەکانی خۆی لە هەردوو نووسینی سیریلیک و لاتینیدا. ناوە هاوبەشەکە کاتێک بەڵگەنامەکان داوا دەکرێن دەبێتە هۆی تێکچوونی زۆر. ماددە لە کازان، ناوچەکانی ڤۆڵگا و ئورال یان کۆمەڵگای تاتاری ڤۆڵگا زمانێکە کە لێرەدا باس کراوە. ماددە لە قەرەم پێویستی بە قەرەمی تاتاری و وەرگێڕێکە کە شارەزای بێت.

نا، لە ڕێگەی وەرگێڕانی ئۆتۆماتیکییەوە نا. تاتاری نووسراو بە عەرەبی تا ساڵی 1927 ستاندارد بوو، و دەقە ئاینییەکان، نامە یاساییەکان، نامە و بەڵگەنامە بنەماڵەییەکان پێش ئەوکاتە لە ئەرشیفی خێزانەکاندا زۆرن. خوێندنەوەیان پێویستی بە پسپۆڕێکە کە شارەزای هەردووکیان بێت، زمانی سەردەمەکە و چۆنیەتی گونجاندنی ئەلفوبێی عەرەبی بۆ تاتاری. کاتێک یەکێک لەو بەڵگەنامانە بە سیریلیک گواستراوەتەوە، وەرگێڕانی ئاسانە.

ئەمە شێوەی هەموو پاشگرەکان دیاری دەکات. تاتاری دەنگەکانی خۆی دابەش دەکات بۆ کۆمەڵە پێشینەیی و دواوە، و پاشگرەکان کە بە وشەیەکەوە دەلکێنرێن ئەو شێوەیە وەردەگرن کە لەگەڵ دەنگەکانی ناو ئەو وشەیەدا بگونجێت، بۆیە هەمان کۆتایی ڕێزمانی بە دوو شێوەی جیاواز دەردەکەوێت بەپێی بنەڕەتەکە. دەرچوویەک کە ئەمە پشتگوێ بخات وشەیەک دروست دەکات کە ناسراوە و هەڵەیە بە شێوەیەک کە هەموو قسەکەرێک هەستی پێ دەکات. مۆدێلەکانی کە لەسەر دەقی تاتاری ڕاهێنراون وشەی ستاندارد بە دروستی بەڕێوە دەبەن، و وشە تەکنیکییە ناوازەکان ئەوانەن کە هەڵەکان تێیدا چڕ دەبنەوە.

نزیکه‌ی، به‌ڵام پێویستی به‌ هه‌ندێک سه‌رنج هه‌یه‌. پاشگره‌کان وشه‌ی درێژ دروست ده‌که‌ن، چونکه‌ ئه‌وه‌ی ڕووسی به‌ پاریزه‌ر و کۆتایی ناودێر ده‌یڵێت، تاتاری به‌ زنجیره‌یه‌ک پاشگر له‌سه‌ر یه‌ک وشه‌ ده‌یگه‌یه‌نێت. ده‌قی سه‌ره‌کی تا ڕاده‌یه‌ک نزیک ده‌بێت، به‌ڵام سه‌ردێڕ و خانه‌کانی خشته‌که‌ ئه‌و شوێنه‌ن که وشه‌ی درێژ ناتوانێت بشکێت و ستوونه‌که‌ ناچار ده‌کات. لانیکه‌م هه‌مان قه‌باره‌ی ڕووسی به‌ به‌شی تاتاری بده‌، و پێش چاپ خشته‌کان ببه‌ سه‌رنج.

ده‌توانیت ده‌ستکه‌وتێکی جێی متمانه‌ بۆ نووسراو به‌ده‌ست بهێنیت، که بۆ لێکۆڵه‌ران و بڵاوکه‌رانه‌وه‌ که‌ به‌رهه‌مه‌کانی ده‌قێک هه‌ڵده‌سه‌نگێنن سوودمه‌نده‌. شیعر له‌ هه‌ر زمانێکدا شتێکی جیاوازه‌، و شیعری تاتاری نه‌ریتێکی فه‌رمی، وێنه‌ی چیندار و وشه‌نامه‌یه‌کی هه‌یه‌ که‌ قه‌رزی کۆنی عه‌ره‌بی و فارسی ده‌گرێته‌وه‌ که‌ مۆدێله‌ گشتییه‌کان به‌ نایه‌کسانی مامه‌ڵه‌ی له‌گه‌ڵدا ده‌که‌ن. بۆ لێکۆڵینه‌وه‌ی به‌رهه‌مێک ده‌قی ئۆتۆماتیکی به‌کاربهێنه‌ و بۆ هه‌ر شتێک که‌ بڵاو ده‌کرێته‌وه‌، وه‌رگێڕێکی ئه‌ده‌بی دابین بکه‌.