وەرگێڕانی بەڵگەنامە لە هۆنۆلولو، هاوایی

تێکەڵەیەکی زمان کە لە کیشوەردا نایبینیت

هاوایی یەکێکە لەو ویلایەتە کەمە کە زمانی ڕەسەنی لە دەستوورەکەیدا نووسراوە: هاوایی هەمان پێگەی فەرمی لەگەڵ ئینگلیزی هەیە. ئەمەش بە شێوەیەکی زۆر دیاریکراو بۆ بەڵگەنامەکان گرنگە، چونکە نووسینی هاوایی ئاماژەی 'okina، کە پەرچەستەیەکی دەنگییە و وەک پەرچەستەیەکی داخراو دەنووسرێت، و 'kahakō'، کە ماکرۆنێکە بەسەر دەنگێکی درێژدا. ئەو نیشانانە ئەو هێڵە نیین کە دەتوانیت بە ئاسانی بیان لابەریت. ئەوان وشەی جیاواز جیا دەکەنەوە، و لە ناو ناوی تاکەکەسی و ناوی شوێنەکاندا لەسەر تۆمارەکاندا دەردەکەون. هێڵێکی وەرگێڕان کە Kalaniʻōpuʻu دەکاتە زنجیرەیەکی سادەی پیت، ناوی لەسەر بەڵگەنامەیەکی یاسایی هەڵە نووسیوە، کە ئەمە وردە وردە هەمان جۆرە هەڵەیەکە کە وادەکات دوو تۆمار لە یەکتر جیاببنەوە.

تاگالۆگ و ئیلۆکانۆ هەردووکیان بە شێوەیەکی بەرفراوان لە ماڵەکانی هۆنۆلولو قسەیان پێدەکرێت، و ئەنجامە کردارییەکە خەڵک سەرسام دەکات: بەڵگەنامە شارستانییەکانی فلیپین خۆیان بە زمانی ئینگلیزی دەرچوون. بڕیاری لەدایکبوون یان هاوسەرگیری لە دەزگای نیشتمانی ئامار پێویستی بە وەرگێڕان نییە. ئەوەی پێویستی بە کارە، هەموو شتێکە لە دەوروبەریدا، تۆماری کۆنتر، بەڵگەنامەی قوتابخانە لە دامەزراوە ناوچەییەکان، سوێندنامەی مۆرکراو و نامەگۆڕکێ، و بەردەوام لە ئاراستەی دەرەوەدا، کە بەڵگەنامەیەکی ئەمریکی دەبێت بکرێتە خوێنراو بۆ کەسێکی نزیک لە ئیلۆکۆس یان سێبوو کە بە باشی ئینگلیزی نازانێت.

تۆماری ژاپۆنی دوو کێشەی تایبەت دەهێنن. یەکەمیان کۆسێکییە، کە تۆماری خێزانە، کە هەرگیز شێوەی بڕیاری لەدایکبوونی ڕۆژاوایی نییە: تۆماری ماڵێک دەکات، لەگەڵ داخڵکردن و سڕینەوە لە ماوەی دەیان ساڵدا، و پێکهاتەکەی دەبێت بپارێزرێت یان پەیوەندییەکانی کە سەلماندوویەتی ناخوێنرێتەوە. دووەمیان ڕۆژەکانە. بەڵگەنامە فەرمییەکانی ژاپۆنی بە شێوەیەکی باو بە ساڵەکانی سەردەم نووسراون، بۆیە ڕۆژێک دەخوێنرێتەوە وەک ساڵێکی شۆوا، هێسێی یان ڕێیوا لەبری ساڵێکی گرێگۆری، و گۆڕینی ئەوانە بە دروستی، ئەژمارکردنێکە کە دەبێت ئەنجام بدرێت، نە ئەنجام بدرێت. زۆرێک لە خێزانە کۆنەکانی هۆنۆلولو دەگەڕێنەوە بۆ ئۆکیناوا، کە ناوی شوێنەکان و نازناوەکان خوێندن و شێوازی خۆیان هەیە و خوێندنەوەیەکی ستاندارد ژاپۆنی بۆ کاراکتەرەکان ناوی هەڵە دروست دەکات.

بەڵگەنامە کۆرییەکان لە ساڵی 2008 گۆڕانکارییان بەسەردا هات، کاتێک تۆماری کۆنی سەرۆکی ماڵ لەلایەن سیستەمی تۆماری پەیوەندی خێزانییەوە جێگرایەوە، بۆیە خێزانێک دەتوانێت دوو نەوەی تۆمار بەسەر بنەمای جیاوازدا هەبێت. ناوە کۆرییەکان بە هانگول نووسراون بەڵام زۆرجار بە هانجا، کاراکتەرە چینییەکانی پشتەوەیان، و هەردووکیان دەبێت لە وەشانی ئینگلیزی یەک بگرنەوە. بەڵگەنامە چینییەکان بە شێوەیەکی جیاواز دابەش دەبن: کاراکتەری نەریتی لە تایلەند، هۆنگ کۆنگ و ماکاو، سادەکراو لە کیشوەر، لەگەڵ هەمان نازناو کە وەک چانگ یان ژانگ ڕۆمانیزە کراوە بەپێی ئەوەی کام سیستەمی نووسینگەی دەرچوو بەکاری هێناوە. هیچ یەکێکیان هەڵەی نووسین نییە، و وەرگێڕانێکی ئینگلیزی کە بە بێ دەنگ یەکێک هەڵدەبژێرێت، بە بێ دەنگی ناوی گۆڕیوە.

هۆنۆلولو هەروەها کۆمەڵگاکانی لە ویلایەتە ئازادەکانەوەی میکرۆنیزیا میوانداری دەکات، بۆیە تۆماری مارشاڵی و چوکیسی لەوێدا دەردەکەون بە شێوەیەک کە لە زۆربەی شارەکانی ئەمریکادا ئەمە ڕوونادات. ئەمانە بە ئەلفوبێی لاتینی نووسراون، بەڵام بە دیاریکراوەکان کە سیستەمەکان بەردەوام لایان دەبەن، و بەڵگەنامە سەرچاوەکان زۆرجار نووسراون، سست یان چەند جارێک وێنەی گیراون. خوێندنەوەی وردی ئەوان هێندە کێشەی سکانکردنە هێندە کێشەی وەرگێڕان.

کەمێک دەربارەی هۆنۆلولو

هۆنۆلولو پایتەختی هاواییە و لە کەناری باشووری ئۆهۆ هەڵکەوتووە، نزیکەی لە ناوەڕاستی زەریای هێمن و نزیکترە لە تۆکیۆ لە زۆرێک لە کیشوەری ئەمریکا لە ڕووی گەیشتنی کولتوورییەوە ئەگەر لە ڕووی مەتروکانەوە نەبێت. تاکە شاری ئەمریکایە کە کۆشکی شاهانەی هەیە: کۆشکی ʻIolani، کە بنەماڵەی شاهانەی هاوایی فەرمانڕەواییان دەکرد و شاژن لیلیʻووکالانی دواتر تێیدا زیندانی کرا دوای ڕووخانی شانشینییەکە. وەستان لەناویا، فێربوونێکی خێرایە بۆ ئەوەی بۆچی پرسیاری زمانی هاوایی پرسێکی ڕێوڕەسمی نییە.

نیشانە دیارەکان کە خەڵک دێن بۆیان بریتییە لە شێوەی ئەتڵەسی دیامۆند لەسەر وایکیکی، کەنداوی ماسیگرتن لە هانۆما، و بەندەری پڕڵ، کە یادگارەکە لەسەر کەشتییەک دایە کە هێشتا لەوێیە. زانکۆی هاوایی لە مانۆا، دامەزراوەی خوێندنی باڵای ویلایەتەکە و زۆربەی لێکۆڵینەوەکانی زەریای هێمن و ئاسیا. فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی دانیال ک. ئینۆیۆیی دەروازەی نزیکەی هەموو کەسێکە کە دەچێتە دوورگەکەکان، و شارەکە ساڵانێکە هێڵێکی شەمەندەفەری بەرزکراوەی لەسەر تەختایی باشوور دروست دەکات بەرەو ئەو.

بەڵام ئەوەی کە شوێنەکە کەسایەتی پێدەبەخشێت، بریتییە لە چینەکان: کۆمەڵگاکانی هاوایی ڕەسەن، ژاپۆنی، چینی، فلیپینی، کۆری، پورتوگالی و دوورگەکانی زەریای هێمن کە لە ماوەی سەدەیەک و نیوێکدا لە کارکردنی کارگە، خزمەتی سەربازی و کۆچبەری گەیشتوون، و پاشان مانەوە و تێکەڵ بوون. فێستیڤاڵی ئەلۆها و فێستیڤاڵی هۆنۆلولو وەشانی دیارن. بەڵگەنامە باسکراوەکان وەشانی کارگێڕین، و ئەمەش هۆکارە کە بۆچی ماڵێک لێرە پێویستی بە سێ نووسینی جیاواز هەیە کە لە ماوەی ساڵێکدا بخوێنرێتەوە.